Cách viết Process Task 1 — vì sao câu đúng mà điểm vẫn thấp
Nhiều người học tìm cách viết Process Task 1 bằng cách học thuộc mẫu câu bị động, nhưng điểm vẫn thấp dù câu đúng ngữ pháp. Có một cách nghĩ đơn giản mà ít ai nói: khi tả sơ đồ quy trình, bạn là hướng dẫn viên dẫn khách đi tham quan nhà máy, không phải người kể chuyện.
Bạn đi theo vạch sơn dưới sàn, đến máy nào thì chỉ tay và đọc đúng tên trên biển. Nếu đọc sai tên máy, bỏ qua một máy, hay kể thêm một cái máy không có trên hình, khách sẽ đi lạc. Ba lỗi hay gặp nhất của dạng này đều là ba cách làm khách đi lạc như vậy.
Cách viết Process Task 1: đừng thêm thứ hình không vẽ
Lỗi phổ biến nhất là thêm vào bài những thứ sơ đồ không hề có. Người viết giải thích cơ chế (“the heat melts the material so that…”), thêm nhận xét (“this process is done carefully to protect the environment”), hay thêm chi tiết đời thường (“the product is then shipped to customers”). Sơ đồ chỉ vẽ các bước và mũi tên — hình không nói “cẩn thận”, không nói “để bảo vệ môi trường”, không vẽ xe chở hàng.
Mỗi câu trong bài phải chỉ được vào đúng một chỗ trên hình; câu nào không chỉ được vào đâu là câu thừa, và câu thừa kéo điểm xuống vì bạn đang viết thứ đề không hỏi. Trước khi giữ một câu, hãy hỏi: chỗ này nằm ở đâu trên sơ đồ?
Gọi đúng tên thiết bị, đừng bỏ mắt giữa
Lỗi thứ hai đi ngược lại: bỏ sót thứ hình có. Người viết tả hành động mà quên gọi tên máy — viết “grinding” thay vì “is ground in a grinder”; hoặc bỏ qua một bước trung gian, nối thẳng hai đầu mà bỏ mắt giữa. Ví dụ, nguyên liệu vào máy nghiền rồi ra bột, bột mới sang bước sau — nếu bỏ chữ “bột” thì chuỗi bị đứt, người đọc không lần được từ đầu đến cuối.
Một luật đơn giản cho cách viết Process Task 1: mỗi thiết bị có tên trên hình đều phải được gọi tên, và mọi đầu vào phụ như nhiệt hay nước, mọi sản phẩm trung gian như bột, đều phải có mặt để chuỗi liền mạch.
Chia chặng rõ ràng và đi đúng mũi tên
Lỗi thứ ba là viết một mạch, gộp tất cả vào một đoạn dài. Khi có hai quy trình hoặc nhiều giai đoạn, viết dồn một khối khiến người đọc không tách được đâu là bước nào. Cách làm đúng gồm vài nguyên tắc quen thuộc của dạng này:
Đi đúng thứ tự mũi tên — chặng sau đứng sau chặng trước, không đảo.
Mỗi bước một câu bị động ở hiện tại đơn: “the mixture is heated”, không phải “will heat” hay “heated”.
Dùng từ nối trình tự để dẫn người đọc: first, then, after that, finally.
Câu tóm nói bức tranh lớn và không chứa số liệu; thân bài mới đi đủ từng chặng để chứng minh lại câu tóm đó.
Vì sao tự luyện khó tự thấy những lỗi này
Điều khó là các lỗi trên gần như không tự nhìn ra trên bài của chính người học. Khi tự chấm, người viết đọc lại thấy câu đúng ngữ pháp nên tưởng bài ổn, trong khi điểm mất ở chỗ thêm một câu hình không vẽ, hay bỏ quên một cái máy.
Đây cũng là chỗ tải nhận thức làm khó: khi đang bận chọn từ và dựng câu bị động, phần kiểm lại “câu này có chỉ được vào hình không” là phần bị bỏ sót trước (Sweller, 1988). Đó là lý do cách viết Process IELTS, hay cách viết Process Task 1 hiệu quả, không dừng ở viết đúng câu, mà cần một người soi lại và chỉ đúng chỗ đang kể thừa hay bỏ sót so với hình — đó là việc một lượt chấm Writing có nhận xét làm được.
Câu đúng chưa đủ — phải bám đúng sơ đồ
Cách viết Process Task 1 lên điểm bắt đầu từ việc đổi tư duy: bám sát hình như hướng dẫn viên chỉ máy — không thêm thứ hình không vẽ, không bỏ tên máy hay mắt giữa, và chia chặng đi đúng mũi tên. Nhưng biết điều đó vẫn chưa đủ — điều người tự luyện cần là có người chỉ ra bài đang kể thừa chỗ nào, bỏ sót máy nào so với sơ đồ, điều đề và bài mẫu không tự làm được.
Làm thử miễn phí một bài trên GST — kèm một lượt chấm có nhận xét từng kỹ năng và hướng cải tiến cụ thể. Đăng ký thi IELTS với IDP qua GST, bạn được một lượt chấm writing miễn phí trước ngày thi: gstaustralia.com.vn/product/dang-ky-thi-ielts-idp/
Đọc thêm: thông tin chính thức trang IELTS; và cách viết Task 1 Table.
GST Australia — đối tác đăng ký thi IELTS của IDP tại Việt Nam. Xây dựng bởi người sáng lập IELTS 7.5, Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh.